“ऊ सक्षम छ, तर भर पर्न सकिँदैन।” कार्यालयमा यो वाक्य धेरै सुनिन्छ। कहिले उत्कृष्ट काम, कहिले हप्तौं केही नहुने। आफूलाई पनि किन यस्तो भयो भन्ने थाहा हुँदैन।
काम सुरु नहुनुका दुई फरक कारण
यो सबैभन्दा उपयोगी फरक हो, र मानिसहरू आफ्नै बारेमा प्रायः यही गलत बुझ्छन्।
- ADHD तिर — काम के गर्ने प्रस्ट छ। नभएको कुरा हो तात्कालिकता वा रुचि। त्यसैले अन्तिम रात काम बन्छ, तीन हप्तामा बन्दैन
- अटिजम तिर — गर्ने इच्छा छ। नभएको कुरा हो स्पष्ट तस्बिर। अस्पष्ट निर्देशन झिँझो लाग्ने होइन, काम गर्नै नसकिने बनाउँछ
- दुवै भए — दबाब र स्पष्टता दुवै चाहिन्छ; अस्पष्ट कामको समयसीमा नजिकिनु सबैभन्दा नराम्रो संयोजन हो
आफैंलाई सोध्ने प्रश्न: काम अड्किँदा एउटा पक्का समयसीमाले चल्थ्यो, कि “सकिएको भनेको के हो” भनेर कसैले प्रस्ट पारिदिनुपर्थ्यो?
बीचमा अवरोध आउँदा
- ADHD तिर — अवरोधले एउटा काम मात्र होइन, पूरै धागो गुमाउँछ। फर्कन अवरोध आफैंभन्दा धेरै समय लाग्छ
- अटिजम तिर — योजना बदलिनु सानो कुरा होइन। मनभित्रको खाका पुनः बनाउनुपर्छ, र त्यसले साँच्चै समय खान्छ
- दुवै भए — दुई पटक सारिएको र लम्बिएको बैठक असाधारण महँगो पर्छ
सहकर्मीले दुवैलाई “नमिल्ने स्वभाव” भन्ठान्छन्। वास्तवमा एउटा हराएको धागो हो, अर्को पुनः बनाउनुपर्ने खाका।
अफिसको वातावरण
यहाँ दुवै सबैभन्दा फरक हुन्छन्, र गलत सुविधा दिँदा साँच्चै हानि हुन्छ।
- ADHD तिर — हल्ला र हिँडडुलले ध्यान बाहिर तान्छ। हेडफोनमा परिचित संगीतले साँच्चै मद्दत गर्छ; पूरै सन्नाटा कहिलेकाहीँ झन् गाह्रो
- अटिजम तिर — उही वातावरण शारीरिक आक्रमण जस्तै हो। अनपेक्षित आवाज, चर्को बत्ती, नियन्त्रण नभएको नजिकपन। यो ध्यानभंग होइन, इन्द्रिय भार हो — र बानी पर्दैन, थुप्रिँदै जान्छ
- दुवै भए — उत्तेजना पनि चाहिन्छ र त्यसबाट जोगिनु पनि पर्छ, प्रायः एउटै घण्टामा
त्यसैले माग्दा फरक पर्छ। “कम ध्यानभंग हुने ठाउँ” र “अनुमान गर्न सकिने वातावरण” एउटै कुरा होइनन्।
नेपाली कार्यालयको सन्दर्भ
- खुला हल र साझा टेबुल सामान्य छन्; छुट्टै ठाउँ माग्नु नखट्ने भन्ने अर्थमा बुझिन्छ
- निर्देशन लिखित नभई मौखिक आउँछ — पछि “भनेकै थिएँ नि” भनिन्छ
- काम सकिएको मापदण्ड प्रायः अलिखित हुन्छ
- बिहानको हाजिरी नै अनुशासनको नाप मानिन्छ, नतिजा होइन
- “सुविधा” माग्नु कमजोरी ठानिन्छ, त्यसैले धेरैले भन्दै भन्दैनन्
व्यावहारिक सुझाव: निदानको नाम नलिई पनि धेरै कुरा माग्न सकिन्छ — काम लिखित रूपमा, परिवर्तनको पूर्वसूचना, र सकिएको भनेको के हो भन्ने स्पष्टता। यी काम गर्ने शैलीका माग हुन्, रोगको घोषणा होइन।
के गर्दा फरक पर्छ?
ADHD तिर ढल्किन्छ भने
- पहिलो पाइला यति सानो बनाउनुहोस् कि गर्नै नपर्ने जस्तो लागोस् — “फाइल खोल्ने”, “रिपोर्ट लेख्ने” होइन
- समय बाहिर राख्नुहोस् — घडी र टाइमर देखिने ठाउँमा
- काम आउनासाथ टिपिहाल्नुहोस्; सम्झिन्छु भन्ने भरोसा नगर्नुहोस्
अटिजम तिर ढल्किन्छ भने
- काम लिखित रूपमा माग्नुहोस्, र “सकिएको” को परिभाषा सहित
- परिवर्तनको पूर्वसूचना माग्नुहोस् — सूचना आफैं महत्त्वपूर्ण छ
- इन्द्रिय वातावरण दिन बिग्रनुअघि मिलाउनुहोस्, बिग्रेपछि होइन
Also read: अटिजम र ADHD सँगै हुन सक्छ? — AuDHD नेपालीमा →
Also read: ADHD को नेपाली अर्थ →
सहयोग कहाँ पाइन्छ?
Bhatta Psychotherapy — काठमाडौं र सुरक्षित अनलाइन (नेपाली / अंग्रेजी / हिन्दी)। ADHD को मूल्याङ्कन-आधारित सहयोग उपलब्ध छ; औपचारिक अटिजम निदानका लागि विशेषज्ञ सेवामा पठाइन्छ। शुल्क पहिलो पूर्ण सेसनअघि निश्चित गरिन्छ।