राति सुत्नुअघि फोनमा “narcissist husband signs” खोज्नुभएको छ? धेरैले खोज्छन्। सामान्यतया यो खोजी त्यतिबेला सुरु हुन्छ, जब झगडापछि सधैं तपाईं नै माफी माग्दै हुनुहुन्छ — र किन भन्ने थाहा छैन।
यो लेख लेबल पुष्टि गर्न लेखिएको होइन। बरु — तीनवटा फरक कुरा छुट्याउन: साँचो narcissistic ढाँचा, बिग्रिएको तर सुधार्न सकिने सम्बन्ध, र दुर्व्यवहार (जसमा नाम भन्दा सुरक्षा पहिला आउँछ)।
पहिला: लेबलले किन मद्दत गर्दैन
मान्नुहोस् जवाफ “हो, ऊ narcissist हो” आयो। अब के? तपाईंले उसलाई निदान सुनाउन सक्नुहुन्न। उसले मान्दैन। र निदान भएकै कारण ऊ आफैं बदलिँदैन।
अब मान्नुहोस् जवाफ “होइन” आयो। के त्यसले तपाईंले भोगेको पीडा मेटाउँछ? पनि गर्दैन।
दुवै जवाफ बेकामे छन् — किनभने प्रश्न नै गलत ठाउँमा सोधिएको छ। असली प्रश्न उसको व्यक्तित्वबारे होइन, तपाईंको जीवनबारे हो।
साँचो narcissistic ढाँचा कस्तो देखिन्छ?
यदि साँच्चै narcissistic ढाँचा छ भने, यो एउटा सम्बन्धमा मात्र सीमित हुँदैन। यो व्यक्तिको जीवनभर, हरेक ठाउँमा देखिन्छ:
- काममा पनि — बोस, सहकर्मी सबैसँग उही ढाँचा, बारम्बार जागिर छाड्ने वा झगडा
- साथीभाइ टिक्दैनन् — पुराना साथी कोही छैनन्, सबै “धोकेबाज” निस्किए
- आफ्नो परिवारसँग पनि उही — आमाबुबा, दाजुभाइसँग तनाव
- तपाईंअघिका सम्बन्धमा पनि उही कथा — सबै पूर्व-partner “पागल” थिए
- आलोचनामा असामान्य प्रतिक्रिया — सानो कुरामा दिनौं रिस वा पूर्ण मौनता
यदि यो ढाँचा तपाईंसँग मात्र देखिन्छ, अरू सबैसँग ऊ ठीकै छ भने — यो व्यक्तित्वको कुरा हुने सम्भावना कम छ। त्यो बेला सम्बन्धभित्रको गतिशीलता हेर्नुपर्छ।
यी narcissism होइनन् — तर दुःख दिन्छन्
धेरै जोडीमा यी कुरा हुन्छन्, र यी व्यक्तित्वको समस्या होइनन्:
- दुवैजना थाकेका — काम, पैसा, बच्चा; कसैसँग अर्कोका लागि केही बाँकी छैन
- झगडा गर्न कहिल्यै नसिकेको — घरमा देखेको एउटै तरिका थियो: चिच्याउने वा चुप लाग्ने
- एउटाले नजिकिन खोज्ने, अर्कोले टाढा भाग्ने — पुरानो ढाँचा, दुवै दोषी होइनन्
- बोल्न नआउनु — मनमा धेरै छ, शब्दमा आउँदैन
- अनुपचारित depression, ADHD वा आघात — जसले मान्छेलाई चिसो देखाउँछ
यी सबै काम गर्न सकिने कुरा हुन्। र यी नै सबैभन्दा बढी narcissism भनेर गलत नाम पाउने कुरा हुन्।
Source: नार्सिसिस्ट भनेको के हो? — नेपालीमा पूरा गाइड →
आफूलाई सोध्ने ५ प्रश्न
यी प्रश्नले निदान दिँदैनन् — तर तपाईं कहाँ उभिनुभएको छ, त्यो देखाउँछन्:
- १. मैले असहमति जनाउँदा के हुन्छ? — छलफल हुन्छ, कि सजाय पाइन्छ?
- २. गल्ती दुवैतर्फबाट स्वीकारिन्छ, कि सधैं मेरै हुन्छ?
- ३. उसले कहिल्यै साँचो माफी मागेको छ? (“माफ गर, तर तिमीले पनि…” माफी होइन)
- ४. म आफ्ना साथी र परिवारसँग पहिले जत्तिकै नजिक छु?
- ५. मैले आफ्नो सम्झना र निर्णयमाथि विश्वास गुमाउँदै छु?
प्रश्न ४ र ५ मा “हो” आयो भने
साथीबाट टाढा पर्दै जानु र आफ्नै सम्झनामाथि शंका गर्नु — यी दुई कुरा सामान्य वैवाहिक तनावका लक्षण होइनन्। यी नियन्त्रणका ढाँचा हुन्, र यसलाई narcissism भन्ने कि नभन्ने — त्यो गौण कुरा हो।
यहाँ प्राथमिकता तपाईंको सुरक्षा र स्पष्टता हो, उसको निदान होइन।
Also read: ग्यासलाइटिङको नेपाली अर्थ — मन घुमाउने ढाँचा →
Source: Narcissistic abuse भनेको के हो — र किन सम्झन गाह्रो हुन्छ →
नेपाली सन्दर्भ: जोडी मात्र होइन, घरै हुन्छ
पश्चिमी सल्लाहले “छाड्नुहोस्” भन्छ। नेपालमा कुरा त्यति सजिलो हुँदैन — संयुक्त परिवार, आर्थिक निर्भरता, बच्चा, समाजको कुरा, र माइती घरको दबाब सबै जोडिन्छन्।
- ससुराली घरमा हुँदा एक्लै कुरा गर्ने ठाउँ नै हुँदैन
- आर्थिक स्वतन्त्रता नभएपछि विकल्प साँघुरो हुन्छ
- “घरको कुरा बाहिर नलैजाऊ” भन्ने दबाब
- छोरीलाई माइतीबाट पनि “सम्हालेर बस” भन्ने सल्लाह
त्यसैले पहिलो कदम छाड्नु वा नछाड्नु होइन — बुझ्नु र आफ्नो लागि एउटा सुरक्षित ठाउँ बनाउनु हो। थेरापी त्यो ठाउँ हुन सक्छ।
Also read: विदेशमा बस्ने नेपाली जोडीका लागि अनलाइन थेरापी →
जोडी थेरापी कहिले उपयुक्त हुन्छ, कहिले हुँदैन
जोडी थेरापी धेरै अवस्थामा काम गर्छ — तर सबैमा होइन। यो स्पष्ट हुनु जरुरी छ:
- उपयुक्त: दुवै जना आउन तयार छन्, दुवैले केही बदल्न चाहन्छन्
- उपयुक्त: सञ्चार, टाढापन, विश्वास टुट्नु, बारम्बार उही झगडा
- उपयुक्त छैन: हिंसा वा धम्की छ भने — त्यहाँ पहिला सुरक्षा
- उपयुक्त छैन: एउटा जना केवल अर्कोलाई “सुधार्न” ल्याइएको हो भने
- त्यो अवस्थामा व्यक्तिगत थेरापी बढी सुरक्षित र उपयोगी हुन्छ
Also read: Is my partner a narcissist — or are we both struggling? (English) →
सुरु गर्ने ठाउँ
तपाईंलाई उसको निदान थाहा पाउनु जरुरी छैन। तपाईंलाई थाहा पाउनुपर्ने कुरा हो — यो सम्बन्धमा तपाईं आफैं कस्तो हुँदै जानुभएको छ, र तपाईं त्यसलाई मन पराउनुहुन्छ कि पराउनुहुन्न।
Bhatta Psychotherapy — काठमाडौं र सुरक्षित अनलाइन (नेपाली / अंग्रेजी / हिन्दी)। एक्लै वा जोडीसँगै, दुवै तरिकाले आउन सकिन्छ। शुल्कका लागि क्लिनिकमा सम्पर्क गर्नुहोस्।