यी शब्द खोज्ने धेरैजनाले एउटै कुरा अनुभव गरिरहेका हुन्छन्: मन अडिँदैन, सानै कुरामा रिस उठ्छ, र थकान गएको छैन। यी अलग-अलग समस्या होइनन् — प्रायः एउटै कुराका फरक अनुहार हुन्।
नेपाली शब्दहरू
- Restless — बेचैन, अडिन नसक्नु, छट्पटी
- Nervous — नर्भस, मन ढुकढुक हुनु, डरले काँप्नु
- Irritable — चिडचिडा, झर्को लाग्ने, सानै कुरामा रिस
- Worries — चिन्ता, फिक्री, मनमा बोझ
- Mentally exhausted — मानसिक रूपमा थकित, दिमाग गल्यो
किन यी सँगै आउँछन्?
जब शरीरको सतर्कता प्रणाली लामो समय खुला रहन्छ, त्यसले तीनवटै दिन्छ — मन अडिँदैन (restless), सानो कुरामा प्रतिक्रिया बढ्छ (irritable), र निरन्तर तनावले ऊर्जा सकिन्छ (exhausted)।
त्यसैले “म चिडचिडा भएँ” भन्ने कुरा स्वभाव बिग्रेको होइन — प्रायः थकान र लामो तनावको संकेत हो।
चिडचिडापन — नेपालमा प्रायः नबुझिने संकेत
धेरै मानिसमा, विशेष गरी पुरुषमा, depression र चिन्ता उदासीको रूपमा होइन — रिस र चिडचिडापनको रूपमा देखिन्छ। घरमा “स्वभाव नै रिसाहा भयो” भनिन्छ, तर भित्र थकान र तनाव हुन्छ।
यो चिन्न सक्नु महत्त्वपूर्ण छ, किनभने रिसलाई स्वभावको कुरा मान्दा वर्षौं बित्छन्।
Also read: Anxious को नेपाली अर्थ — बेचैनी →
शरीरमा के देखिन्छ?
- निद्रा नलाग्नु वा राति बारम्बार ब्युँझनु
- टाउको दुख्ने, घाँटी-काँध तनाव
- ग्यास्ट्रिक, पेट गडबड
- एकाग्रता घट्नु, सानो काम पनि बोझ लाग्नु
- आराम गरे पनि थकान नजानु
यी लक्षणले धेरैलाई डाक्टरकहाँ पुर्याउँछ। रिपोर्ट नर्मल आउँछ, र “केही भएको छैन” भनिन्छ — तर रिपोर्ट नर्मल आउनुको अर्थ समस्या काल्पनिक हो भन्ने होइन।
कहिले सहयोग खोज्ने?
हप्तौंसम्म रह्यो, घर वा कार्यालयमा सम्बन्ध बिग्रिन थाल्यो, वा रक्सी/अन्य कुराले सम्हाल्न थाल्नुभयो भने मनोवैज्ञानिकसँग कुरा गर्नुहोस्। Bhatta Psychotherapy — काठमाडौं र अनलाइन।